iniciativa O CGAC rescata a obra do artista que naufragou no Atlántico en 1975

Bas Jan Ader desapareceu no océano Atlántico no verán de 1975. Ía nun barquiño de catro metros de eslora e o seu propósito era cruzar o océano en solitario.

El desapareceu e naceu unha lenda na que se cruzou un pesqueiro galego de nome patriótico: o Eduardo Pondal . A tripulación deste barco encontrou o bote de Ader dez meses despois da partida do holandés no Gran Sol. A historia e o seu misterio terá continuación a partir de hoxe no Centro Galego de Arte Contemporánea coa mostra In the search of Miracolous, que documenta esa desaparición e peripecia do tripulante e mais do seu barco.

Ata 1975, Bas Jan Ader foi un artista indagatorio e performático abstraído nalgunhas incidencias filosóficas, na caída no sentido físico e espiritual, achegado a determinadas maneiras de creación do conceptual, á incidencia e procedementos da cultura de masas e tamén preocupado pola desaparición.

Despois de expoñer nunha galería de Los Ángeles, puxo en marcha un proxecto como segunda parte de esa mostra que implicaba cruzar o Atlántico dende Estados Unidos a Gran Bretaña. O resultado desa experiencia tería como finalidade outra exposición.

Bas Jan Ader mercou un barco que por aquela altura do 1975 estaba comezando a poñerse de moda entre as clases medias, un Guppy 13. Nome e número que representaban a un barquiño que en Galicia non sairía das rías. A cifra referíase ao número de pés de eslora. En sistema métrico, non chegaba aos cinco metros. Púxolle de nome Ocean Wave .

O artista reforzou o poliéster, colocou unha bomba auxiliar de achique e saíu da costa de Massachusetts o 9 de xullo de 1975 co plan de chegar en arredor de tres meses a Endland, na Fisterra británica. Segundo o comisario da mostra, Pedro de Llano, «navegaba cun sextante, coa intención de navegar máis de noite por medo aos grandes barcos, e con posibilidade de recibir información, pero sen posibilidade de enviala». Sinala De Llano que a intención era arriscada «pero non imposible» e que como explicaba o irmán do desaparecido artista «houbo xente que o conseguira con anterioridade». Non houbo máis noticias de Ader.

Un pesqueiro galego

En abril de 1979, o Eduardo Pondal faena polo Gran Sol patroneado por Manuel Castiñeiras. Encontran á deriva un pequeno barco sen ocupantes e sen mastro. É o Ocean Wave .

O rexistro que fai o patrón do barquiño é exhaustivo, localizando os efectos persoais de Ader, o sextante, roupa podrecida. Toma nota nun caderno (exhibido na exposición) e fai firmar á tripulación do recollido. Izan o barco á cuberta do Eduardo Pondal e volven con el para A Coruña. Unha vez na cidade, a tripulación entrega o barco na Capitanía marítima e queda varado no peirao de San Diego. Comezan as pesquisas por membros da capitanía para desvelar as causas do sinistro. O artista foi dado por desaparecido, por máis que o seu proxecto expositivo si foi levado a cabo. Para o barco non houbo descanso.